logo 1
Contactgroep Auto- en Motorrijwiel Historie

Maurer-Union (D): Klaas Baving, Zwolle

In 1908 is Klaas Baving kort in de weer met het Duitse Maurer‐Union, maar daar is het al snel weer mee gedaan.
(Lees hier meer over Klaas Baving).

Deel 1 Afbeelding 6 Maurer 1908 07 11 Ned Hondensport 2Advertentie uit Ned Hondensport d.d. 11 juli 1908

Westfalia (D): Klaas Baving, Zwolle

Medio 1910 begint Klaas Baving met de import van het Duitse Perfecta, later Westfalia genaamd. (Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, 4 februari 1911).

Begin 1911 start Baving ook met de verhuur van die Perfecta’s, die vanaf eind dat jaar – na de automobieltentoonstelling in Berlijn – door het leven gaan als Westfalia‐Perfecta. De toevoeging Perfecta vervalt even later, waardoor de auto’s van Ramesohl & Schmidt vanaf 1912 voortaan gewoon als Westfalia in de showroom en de advertenties van Klaas Baving staan.

(Lees hier meer over Klaas Baving).

Dixie Westfalia 19121121 klaas baving De Autoadvertentie november 1912

Austro-Daimler (A): Harmsen, Arnhem

austro daimler 19121121 harmsen De Autoadvertentie november 1912

Montier-Ford (F): Auto-Unie / Haersolte & Co. / Merrem & La Porte, Amsterdam

Charles Montier (1879-1952) begon kort voor de Eerste Wereldoorlog met de verkoop van T-Fords in Frankrijk. Na de oorlog maakte hij speciale uitvoeringen van de T-Ford, zoals aangepaste saloons op het standaard chassis en hij verlaagde het chassis voor sportieve uitvoeringen. Deze uitvoeringen verkocht hij als Montier-Fords. Tegen 1926 hadden al zijn Montier-Fords voorwielremmen. Ook verving hij de standaard wielen door spaakwielen, verhoogde de radiateur en paste op de saloons de Weyman carrosserie toe.

Auto Unie was een samenwerking van N.V. Ingenieursbureau v/h Haersolte &Co. met het Franse bedrijf Merrem & La Porte en actief tussen mei 1921 en mei 1922.

montier Steyr rai 19240200 haersolteMontier-Ford op de RAI-stand van Haersolte & Co., 1924, let op de spaakwielen.

U-Wagen (A) - importeur onbekend

De U-Wagen werd gebouwd in Oostenrijk van 1919 tot en met 1923. Onbekend is of er meerdere auto's zijn geïmporteerd of dat de U-Wagen op onderstaande foto de enige is.

carrosserie moderne opa in autoJean Veugen van Carrosseriefabriek Moderne in een U-Wagen, circa 1923-1924

Electromotion (F): importeur onbekend

Rijksnummer 874 Electromotion 1905 publ. 1
Op 20 juni 1905 diende Machinefabriek firma A.F. Smulders uit Rotterdam een aanvraag in voor het verkrijgen van een vergunning om te mogen rijden op de rijkswegen. Op 4 juli 1905 kreeg hij daarvoor het rijksnummer 874 toegewezen.
Op de aanvraag vermeldde hij dat het ging om een elektrisch aangedreven automobiel van het merk Electromotion, maar hoe en waar hij deze automobiel heeft gekocht is onbekend.
Het Amerikaanse merk Columbia had een vestiging in Parijs van waaruit de verkoop van dit merk plaatsvond, maar vanaf 1902 tot zeker in 1906 bouwden ze ook volgens een eigen, mogelijk aangepast ontwerp. Er wordt in hun advertenties dan ook niet meer verwezen naar Columbia, maar naar Electromotion.

Gaillardet (F) - Haagsche Automobiel-Maatschappij, Den Haag

gaillardet 1899 09 08 adrian KampioenArtikel uit De Kampioen d.d. 8 september 1899 voor de Gaillardet Perfecta

5 juni 2023: Volgens Ariejan Bos is dit artikeltje over Adrian, Des Tombes en de Perfecta nogal verwarrend. Voor zover bekend heeft Gaillardet nooit een voertuig met de naam Perfecta geproduceerd. Rond 1900 bouwde Gaillardet een driewieler en vervolgens een vierwieler onder de naam La Doctoresse. Wel bouwde het Italiaanse bedrijf Perfecta tussen 1899 en 1903 diverse automobielen, inclusief voertuigen met een motor van Gaillardet. De Perfecta van Des Tombes (in de lijst met rijksnummers staat Des Tombe, zonder 's') woog zo'n 250 kg, wat prima past bij een quadricycle of eventueel een voiturette, zoals bijvoorbeeld Darracq onder de naam 'Perfecta' leverde. Het is goed mogelijk dat de Italiaanse Perfecta geïmporteerde Darracq's waren.

Perfecta (I) - Haagsche Automobiel-Maatschappij, Den Haag

gaillardet 1899 09 08 adrian KampioenArtikel uit De Kampioen d.d. 8 september 1899 voor de Gaillardet Perfecta

5 juni 2023: Volgens Ariejan Bos is dit artikeltje over Adrian, Des Tombes en de Perfecta nogal verwarrend. Voor zover bekend heeft Gaillardet nooit een voertuig met de naam Perfecta geproduceerd. Rond 1900 bouwde Gaillardet een driewieler en vervolgens een vierwieler onder de naam La Doctoresse. Wel bouwde het Italiaanse bedrijf Perfecta tussen 1899 en 1903 diverse automobielen, inclusief voertuigen met een motor van Gaillardet. De Perfecta van Des Tombes (in de lijst met rijksnummers staat Des Tombe, zonder 's') woog zo'n 250 kg, wat prima past bij een quadricycle of eventueel een voiturette, zoals bijvoorbeeld Darracq onder de naam 'Perfecta' leverde. Het is goed mogelijk dat de Italiaanse Perfecta geïmporteerde Darracq's waren.

Metz (US) - Klaas Baving, Zwolle

Uit Amerika importeert Klaas Baving Metz‐automobielen. Met dit merk haalt hij in feite een oude bekende binnen. Zijn oude leverancier van de Success‐auto’s, Waltham, is dan overgenomen door de Metz Co., maar blijkbaar zijn de lijntjes met Baving er nog.

Dit hernieuwde contact is niet erg succesvol; na de introductie in april 1912 wordt de Metz alleen nog maar terloops door Baving in zijn aanprijzingen genoemd en verdwijnt daarna letterlijk tussen haakjes ‘(Moet men ergens heel vlug zijn, dan is de kleine 2/3 persoons Metz, 80 K.M. per uur, disponibel)’.

(Lees hier meer over Klaas Baving).

Metz 1912 04 27 baving Nwsbl vh NHet heet ‘Een automobiel sensatie’, maar de import van Metz duurt maar kort. (Het Nieuws van de Dag, 10 april 1912).

Wahl (US) - A.C. Vanderpoel, New York

De Wahl werd gebouwd van 1913 t/m 1914. Deze Nederlandse advertentie stond in Augustus 1913 in het blad MoToR, dus dat is vermoedelijk het model voor 1914. In het blad The Automobile wordt in Juli 1914 de nieuwe Wahl voor 1915 gepresenteerd, maar voor Europa was dat natuurlijk te laat. Bovendien werd Wahl wegens geldgebrek in oktober 1914 failliet verklaard. De kans dat er in Nederland een Wahl terecht is gekomen lijkt daarom vrij klein.

wahl 19140000 vanderpoel

Citroën (F) - De eerste advertentie uit 1914?

Onderstaande advertentie stond in een jubileumboek van de Amsterdamse Handelsschool uit 1914. Kan dit de allereerste advertentie van Citroën in Nederland zijn?

citroen eerste advertentie 1914

Framo (D) - E. Friedlaender, Den Haag

framo 19340223 friedlaenderAdvertentie februari 1934

Buick (US) - The Sale Agentship of The Buick Motors for Holland, 's-Gravenhage

Buick 19080901 buick motors Tubantiaadvertentie september 1908

In 1908 meldt zich "The Sale Agentship of The Buick Motors for Holland". Dat gebeurt augustus 1908 vanuit Den Haag. Na die eerste aankondiging in de Telegraaf volgen er meer, vooral in kranten die zich op een provincie richten. Opvallende quote uit de annonces: "Voor Heeren, die bij aankoop hun tuinman, koetsier of huisknecht de behandeling wenschen te leeren, bestaat hier gratis gelegenheid.". Wat ook opvalt is de schrijfwijze van de naam Buick. Die begint keurig met een puntje op de i, maar nog geen maand later wordt het puntje op de i vervangen door een umlaut waardoor er voortaan Buïck staat. Was dat om het publiek op de juiste uitspraak te wijzen? Of vonden ze het gewoon chiquer staan?

General Autocars, Den Haag

moon 19280530 general autocars autolevenAdvertentie mei 1928

S.C.A.R. (F) - H. Mattonet, Houthem

scar 19130000 Mattonet
Herbert Mattonet, bewoner van villa Strabeek in Valkenburg-Houthem (Zuid-Limburg), handelde in het Franse merk S.C.A.R. (Societé de Construction Automobile de Reims) gebouwd tussen 1906 en 1915. Voor zover is na te gaan moet het 'importeurschap' van Mattonet zich hebben afgespeeld tussen ongeveer 1910 en 1914. In hoeverre we van importeurschap kunnen spreken is niet te zeggen, maar tot de Eerste Wereldoorlog was hij de enige in Nederland van wie bekend is dat hij in dit merk handelde. (Een uitgebreide beschrijving van Hubert Mattonet en S.C.A.R. valt te lezen in het Conam Bulletin van Winter 2022)

Beeston (GB) - J. Brouwers, 's-Hertogenbosch

Beeston 18980815 brouwers PRov NbIn deze advertentie uit augustus 1898 noemt J. Brouwers uit Den Bosch zich hoofdagent, maar ook wel vertegenwoordiger van die motorfietsen. Onbekend is of hij ook importeur is.

Rouxel (F) - Augustinus & Witteveen, Amsterdam

Rouxel 19000310 augustinus witteveen RAI Nederlandsche sportAankondiging d.d. 10 maart 1900 voor de RAI-tentoonstelling in het blad Nederlandsche sport

Partin-Palmer (US) - W. J. Wesling, Amsterdam

Het Amerikaanse merk Partin-Palmer werd gebouwd tussen 1913 en 1917. In de herfst van 1917 werd de naam gewijzigd in Commonwealth. Dat was de voorloper van de Checkers taxi’s.

Davis Partin Palmer 19170000 weslingadvertentie 1917

Commonwealth (US) - W. J. Wesling, Amsterdam

Het Amerikaanse merk Partin-Palmer werd gebouwd tussen 1913 en 1917. In de herfst van 1917 werd de naam gewijzigd in Commonwealth. Dat was de voorloper van de Checkers taxi’s.

Davis Partin Palmer 19170000 wesling
advertentie 1917

Cudell (D) - Firma Robbert Kalff, Amsterdam

Robbert Kalff uit Amsterdam plaatste advertenties voor de Cudell in de Telegraaf (10 t/m 18 maart) en in het Algemeen Handelsblad (18 maart) die door tekst en afbeelding sterk doen vermoeden dat hij importeur was. Sterker nog, waarschijnlijk stond zo'n Cudell op de RAI van 9 t/m 18 maart dat jaar. Waarschijnlijk haakt Kalff daarna af en werd Brincker importeur.

Cudell 19000314 kalff tel
advertentie maart 1900

Lindcar (D) - Keekstra, Apeldoorn

lindcar 19230000 keekstraImporteur dhr. S. Keekstra in een Lindcar, circa 1923

Bédélia (F) - G. Timp, Den Haag

Uit de Revue der Sporten d.d. 6 augustus 1912: ‘Een zeer aardig Fransch wagentje, het vierwielig motorrijwiel Bedelia, vertegenwoordiger voor Nederland Garage „Bedelia", eig. G. Timp, Paulinastraat 29, Den Haag, dat onder de deelnemers aan den tocht (red. de Holland-Engeland Betrouwbaarheidsrit) opzien baarde.’

bedelia 19120806 timp rvsWaarschijnlijk zit dhr. Timp hier achter het stuur.

Georges Richard / Richard Brasier (F) - Central-Automobile, Amsterdam

Central-Automobile doet blijkbaar alleen de import. De verkoop voor Nederland ligt bij Joh. P. van Hulzen

georges richard brasier 19031128 cental automobileadvertentie november 1903

Georges Richard (F) - De Jong & Co., Utrecht

georges richard 18970821 de jongbericht uit Het Nieuws van de Dag d.d. van 21 augustus 1897

De Marçay (F) - van Klaveren & Co., Amsterdam

Edmond de De Marçay of De Marçay et Compagnie (1920-1921) was een Franse fabrikant van cycle cars. Of van Klaveren daadwerkelijk deze auto's heeft geïmporteerd, en zo ja, hoeveel, is niet bekend.

de marcay 1920 1921 klaveren
advertentie circa 1920/1921

GM (F) - W.J. Stokvis, Arnhem

gendron et michelot 19260112 stokvisadvertentie januari 1926

Hagen, Kölner Accumulatorenwerke, Cologne

Vanaf 1903 bouwde Gottfried Hagen al vroeg elektrische auto's, waarvoor hij zelf accu's maakte. Hij maakte zowel personen- als vrachtauto's. Zijn auto's werden ook verkocht onder de namen KAW en Urbanus. Concurrentie van de benzineauto zorgde voor sluiting van het bedijf in 1908.

In Nederland is alleen een KAW uit 1907 bekend die is uitgevoerd als ambulance. Het provinciale nummer H-1404 stond op naam van de Gemeente 's Gravenhage. In 1917 werd bij de GG&GD de carrosserie overgezet op een Omnia chassis met benzinemotor (bron: Hans Waldeck / Nederlands Ambulance Archief)

H 1404 KAW Hagen